Steun ons en help Nederland vooruit

Publicaties

Bijdrage 10 – Meer geld naar gemeenten!

Uw stem
Op 15, 16 en 17 maart a.s. kunt u stemmen. Gemeenten krijgen er na de verkiezingen waarschijnlijk meer geld bij. Maar het bedrag dat politieke partijen in hun verkiezingsprogramma’s hiervoor opzijzetten, is niet genoeg om de tekorten weg te werken. Dat blijkt uit de doorrekeningen van het Centraal Planbureau (CPB). Het CPB keek naar de programma’s van 10 politieke partijen. De partijen stellen 0,4 miljard (SGP) tot 4 miljard (PvdA) beschikbaar voor gemeenten via het gemeentefonds.

Tekorten van gemeenten
Uit de analyses blijkt vervolgens dat met de bedragen die de partijen noemen de tekorten bij gemeenten niet verdwijnen. In december 2020 bleek uit onderzoek van AEF dat het tekort op de jeugdzorg voor gemeenten in totaal 1,6 tot 1,8 miljard bedraagt. Dat bedrag wordt in geen van de doorgerekende programma’s gehaald. De PvdA komt het dichtst bij. Zij stellen in totaal 4 miljard euro beschikbaar. Daarna volgt D66. D66 heeft 1,6 miljard euro over voor gemeenten door onder andere 400 miljoen weg te strepen bij de Opschalingskorting en door 300 miljoen euro te investeren in het gemeentelijk klimaatbeleid. Daardoor blijft er volgens het CPB bij D66 zo’n 600 miljoen euro over voor de jeugdzorg en de Wmo.

Bij de andere partijen is het bedrag dat gemeenten extra krijgen voor jeugdzorg en Wmo significant lager. Bij de ChristenUnie gaat het om een half miljard euro, bij GroenLinks en SP om 400 miljoen euro. Denk en 50plus komen uit op 300 miljoen euro. Bij VVD, CDA en SGP blijft de teller steken op 200 miljoen euro!

Voorstel van D66
D66 wil de gemeenten dus met 1,6 miljard euro extra ondersteunen om met name de volgende vier sporen invullingen te kunnen geven:

  1. Structurele financiën – veel gemeenten kampen met ernstige financiële problemen. De tekorten, die voortkomen uit keuzes van eerdere kabinetten, tasten de autonomie en de slagkracht van gemeenten aan om bij te dragen aan de oplossingen die Nederland nodig heeft om sterker uit de crisis te komen. De taken en middelen van gemeenten zijn niet in balans en onderzoek na onderzoek wijst uit dat er structurele oplossingen nodig zijn. Het herstellen van de financiële positie van gemeenten op deze al langlopende dossiers is een belangrijke voorwaarde om verder te kunnen op andere terreinen. Onderliggend aan dit spoor is voor de financiën van gemeente het onderzoek naar de tekorten in de Jeugdzorg belangrijk, maar het gaat dan ook over financiële ondersteuning voor uitvoering van het Klimaatakkoord, de Opschalingskorting, de herijking van het gemeentefonds, het abonnementstarief, de normeringssystematiek (trap-op/trap-af) en een groter lokaal belastinggebied.
  2. Wet decentraal bestuur – de verhoudingen tussen gemeenten en de rijksoverheid moeten in balans worden gebracht. Op korte termijn kan dat door duidelijke afspraken te maken. Voor de lange termijn wordt gewerkt aan een compleet nieuw wetsvoorstel: de Wet op het decentraal bestuur, waarin onder meer de versterking van het evenwicht tussen Rijk en gemeenten wordt geregeld.
  3. Aanbod aan nieuwe kabinet – gemeenten hebben de ambitie om te bouwen aan een mooier Nederland. Samen met provincies en waterschappen wordt gewerkt aan een aanbod aan het nieuwe kabinet op drie onderwerpen met een ruimtelijke component:
    a. Wonen in wijken en buurten.
    b. Regionale economie als bijdrage aan de economische herstelagenda voor Nederland.
    c. Uitvoering klimaatakkoord om vaart te maken op al ingeslagen wegen.
  4. Focus op uitvoering – de overheid heeft een slag te maken in het zorgen voor dienstverlening en contact met de overheid met een menselijke maat. Gemeenten willen de menselijke maat leidend laten zijn in het contact met inwoners, vooral als het gaat om kwetsbare groepen. Mogelijkheden tot maatwerk en wijkgericht werken zijn hiervoor van groot belang. Dat vraagt om een functie bij gemeenten met mandaat en doorzettingsmacht richting andere overheidspartijen om voor kwetsbare groepen te zorgen voor een betere dienstverlening.

Aan de slag
Gemeenten, zoals Baarn, willen graag met de bovenstaande opgaven aan de slag. Wonen, economie, klimaat en een veelheid aan andere onderwerpen vragen om daadkrachtige gemeenten. Om het mogelijk te maken, is het dan wel noodzakelijk dat het nieuwe kabinet zorgt voor voldoende financiële armslag voor gemeenten, ook voor Baarn. Daarom moet er in het nieuwe kabinet, zoals D66 met 1,6 miljard euro extra voorstelt, meer geld naar gemeenten! Alleen dan kan ook de gemeente Baarn in de komende jaren de tekorten in het sociaal domein opvangen, investeren in het menselijk contact en uitvoering geven aan grote opgaven op het gebied van wonen en klimaat!

In de serie ‘Op weg naar de mooiste gemeente van Nederland in 66 weken’ is dit de tiende bijdrage. 

Gepubliceerd op 14-03-2021 - Laatst gewijzigd op 14-03-2021