Steun ons en help Nederland vooruit

Publicaties

Bijdrage 19 – Investeer in Adviesraden (deel 2)

 

Adviesraden van inwoners en cliënten spelen een belangrijke rol, ook in Baarn, in het vormgeven van het sociaal domein. Voorheen was die rol vooraf formeel en controlerend, vandaag de dag steeds vaker proactief en agenderend. Tenminste, dat zou de nieuwe rol steeds meer moeten worden. Dit vraagt een andere houding en competenties van adviesraadsleden en gemeenten, en zeker ook een passende facilitering door gemeenten. Ook in Baarn. Movisie heeft in 2019 een handreiking gepubliceerd waarop de onderstaande tekst gebaseerd is. D66 wil in de komende raadsperiode de adviesraden veel meer die nieuwe rol zien omarmen. En de nodige facilitering door de gemeente Baarn veel meer invulling geven. Hieronder wordt ingegaan op de meerwaarde van cliënt– en inwonerparticipatie. In deze bijdrage van deze reeks wordt nader ingegaan op de nieuwe rollen van adviesraden.

 

Nieuwe rollen adviesraden

Adviesraden werken optimaal als zij signalen, berichten en vragen uit de samenleving verzamelen en deze delen met ambtenaren die hier ook direct iets mee kunnen en moeten. Adviesraden hebben meerwaarde als zij die signalen en vragen vroegtijdig in het beleidsproces in kunnen brengen en vanuit het perspectief van inwoners integraal mee kunnen denken met beleidsthema’s en vraagstukken. Dit in plaats van adviseren op nota’s en verordeningen achteraf. Een veel gehoord bezwaar tegen deze adviserende rol achteraf is dat de ruimte om dan nog zaken aan te passen beperkt is, laat staan om het beleid vanuit heel andere gezichtspunten te beschrijven. Bovendien kan een adviesraad in een proactieve rol veel meer voor inwoners betekenen dan wanneer ze meedraait in de beleidscyclus.

 

De vier rollen die de adviesraad in kan nemen om zijn meer meerwaarde te vergroten, zien er als volgt uit:

 

1.       Signaleren en monitoren:

Deze rol levert op:

·         Inzicht in hoe mensen het beleid ervaren in hun dagelijks leven.

·         Kennis van signalen die de gemeente anders zou missen.

·         Een vertaling van deelbelangen van groepen inwoners naar bredere signalen over het haperen van beleid en uitvoering.

·         Toegang voor de gemeente tot een bredere groep inwoners om mee in gesprek te gaan.

 

2.       Meedenken aan de voorkant

Deze rol levert op:

·         Optimale benutting van de inhoudelijke en ervaringskennis van de adviesraad, waardoor blinde vlekken bij de gemeente aangevuld worden.

·         Meer invloed voor het inwonerperspectief, een grotere kans dat het beleid aansluit bij de behoeften van inwoners, en een groter draagvlak.

·         Constructieve samenwerking tussen gemeente en adviesraad.

 

3.       Bewaken van inwonersparticipatie

Deze rol levert op:

·         Meer direct advies voor de gemeente van inwoners met ervarings- en inhoudelijke kennis.

·         Een voor vrijwilligers beter behapbare taakverdeling omdat de gemeente het participatieproces organiseert.

·         Een meer inclusieve vorm van inwonerparticipatie.

 

4.       Agenderen en ongevraagd adviseren

Deze rol levert op:

·         Een proactieve en positief-kritische houding van de adviesraad, met een duidelijk gezicht naar de samenleving en een nuttige ‘tegenstem’ om de gemeente scherp te houden.

·         Een onafhankelijke rol van de adviesraad om op basis van signalen actie te ondernemen, los van wat de gemeente doet.

·         Het inwonerperspectief als aanvullend perspectief voor gemeenten.

 

D66 wil in de komende raadsperiode investeren in onze adviesraden en samen met hen, waarschijnlijk situationeel en pragmatisch, bekijken welke rol zij het liefst oppakken en welke ondersteuning vanuit de gemeente dan gewenst is.

 

In de serie ‘Op weg naar de mooiste gemeente van Nederland in 66 weken’ is dit de negentiende bijdrage. 

Gepubliceerd op 01-06-2021 - Laatst gewijzigd op 01-06-2021