Steun ons en help Nederland vooruit

Publicaties

Bijdrage 5 – Vertrouwen in mensen centraal!

Als de coronacrisis iets heeft aangetoond, is het wel dat we zonder stevige publieke sector reddeloos verloren zijn. Natuurlijk op landelijk niveau, maar ook op de schaal van Baarn. Waar zouden we nu zijn zonder de mensen die overuren draaien in de zorg? Zonder de docenten die vanuit huis hun lessen verzorgen? Zonder de agenten en BOA’s die de rust op straat bewaken? Zonder de mensen van instanties als UWV en BBS die zorgen dat inwoners en ondernemers financiële steun ontvangen? Die mensen verdienen meer dan ons applaus. Wij moeten beter waarderen wat waardevol is. Wie waardevol zijn.

Het is sowieso tijd om de kracht van de (lokale) overheid weer beter te gaan benutten. Dat klinkt misschien vreemd, want bij de overheid gaat toch ook veel fout? Zeker. Maar D66, als liberalen met een sociaal hart, gelooft dat de overheid een actieve rol moet spelen. Om de individuele vrijheid van inwoners te bevorderen en hun een duurzame toekomst te garanderen in een vrije, veilige en stabiele samenleving. Dat geloof is door deze crisis versterkt.

Gebruik van invloed en macht

De (lokale) overheid moet niet bang zijn om haar invloed en macht te gebruiken om mensen vrij te maken. Maar dit gaat alleen als (lokale) besluiten democratisch worden genomen, macht niet misbruikt wordt en controleerbaar is. Het afgelopen jaar hebben we gezien hoe groot de macht van de landelijke overheid is. Om de verspreiding te voorkomen, zijn grondrechten ingrijpend ingeperkt, met soms een wankele juridische basis. Noodmaatregelen waren nodig om de gezondheid van ons allemaal te beschermen.

Maar noodmaatregelen moeten wel kloppen. En moeten altijd democratisch gecontroleerd kunnen worden. Dat was lang niet het geval. Tegelijkertijd werden informatieverzoeken van journalisten even geparkeerd en niet beantwoord. Dat kan niet. We zijn terecht scherp op bescherming van de rechtsstaat in landen als Hongarije en Polen, maar laten we ook niet blind zijn voor wat er in ons land gebeurt. Of beter gezegd: niet gebeurt wat wel moet gebeuren.

Herstelwerk

En er is meer herstelwerk te doen. Het vertrouwen van inwoners in de (lokale) overheid heeft een deuk opgelopen. Vooral omdat de (lokale) overheid hen zelf niet vertrouwde. Mensen actief tegenwerkte. Regelingen veel te complex maakte, en dan mensen de schuld gaf als ze zich niet aan alle regels hielden. Soms zelfs vals beschuldigde. Ook D66 draagt verantwoordelijkheid voor een (lokale) overheid waar teveel werd bezuinigd op de uitvoering, zodat de dienstverlening er wel onder moest gaan leiden. De afgelopen jaren zagen we een kloof tussen de overheid, haar uitvoeringsorganisaties (zoals de Belastingdienst) en de mensen die zij dienen. Weinig is urgenter dan het dichten van deze kloof. Met een overheid, zeker ook op lokaal niveau in de gemeente, die naast inwoners staats in plaats van tegenover inwoners. Die een arm slaat om wie in de verdrukking komt. Die er is voor inwoners die het niet kunnen bijbenen. En die opkomt voor de belangen van klanten en eerlijk concurrerende ondernemers, als de macht van enkele bedrijven te groot wordt.

Verandering

Daarom moet de dienstverlening in deze crisis het begin zijn van verandering. Eén ideaal van de afgelopen decennia moet hiervoor sneuvelen: het geloof dat efficiëntie het hoogste goed is. Dat je voor een dubbeltje op de eerste rang kunt zitten. Mensen helpen die net buiten het standaardbeleid vallen, is niet efficiënt. Een telefonisch loket is niet efficiënt. Persoonlijk contact in plaats van een algemene mail is niet efficiënt. Maar dat neemt niet weg, dat het wel het juiste is om te doen!

In de serie ‘Op weg naar de mooiste gemeente van Nederland in 66 weken’, is dit de vijfde bijdrage. 

Gepubliceerd op 02-02-2021 - Laatst gewijzigd op 06-02-2021